Địa chính trị Biển Đỏ: Căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục làm gián đoạn chuỗi cung ứng cà phê sang thị trường Châu Âu

Địa chính trị Biển Đỏ cùng những diễn biến leo thang tại eo biển Hormuz đang trực tiếp đe dọa dòng chảy cà phê từ Đông Nam Á sang các cảng lớn tại EU. Tính đến ngày 16/03/2026, các chuyên gia Cafelegend ghi nhận một “nút thắt cổ chai” mới đang hình thành, buộc các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam phải đối mặt với những kịch bản ứng phó khẩn cấp để duy trì vị thế tại thị trường truyền thống.

Cuộc khủng hoảng Địa chính trị Biển Đỏ: Khi “nút thắt cổ chai” dịch chuyển

Tình hình an ninh tại khu vực Trung Đông không chỉ dừng lại ở những tranh chấp cục bộ mà đã lan rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến hàng hải huyết mạch.

1. Hành trình kéo dài qua Mũi Hảo Vọng

Thay vì lộ trình ngắn nhất qua kênh đào Suez, các tàu chở cà phê Robusta từ Việt Nam hiện vẫn phải duy trì phương án vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Việc thay đổi lộ trình này không chỉ là vấn đề khoảng cách mà còn là bài toán về thời gian và sự an toàn của hàng hóa.

2. Hệ quả từ tình trạng “đứt gãy giả tạo” nguồn cung

Sự chậm trễ từ 12 – 18 ngày trên biển đã tạo ra hiện tượng “đứt gãy giả tạo” tại các kho ngoại quan trọng điểm như Antwerp (Bỉ) và Rotterdam (Hà Lan). Dù lượng hàng thực tế vẫn đang trên đường đi, nhưng sự vắng bóng cà phê cập cảng đúng hạn khiến các nhà rang xay Châu Âu luôn trong trạng thái lo lắng về nguyên liệu sản xuất, đẩy giá giao ngay tăng đột biến.

Phân tích tác động kinh tế qua bảng so sánh vận tải

Dưới đây là bảng thống kê sự thay đổi về các chỉ số logistics cốt lõi giữa lộ trình truyền thống và lộ trình buộc phải thay đổi do căng thẳng địa chính trị:

Áp lực kép: Phụ phí bảo hiểm và sức nóng từ đối thủ Nam Mỹ

Mặc dù giá cước tàu có nhịp hạ nhiệt nhẹ khoảng 3% trong tuần qua, nhưng rủi ro tại eo biển Hormuz khiến các đơn vị bảo hiểm vẫn kiên quyết duy trì phụ phí rủi ro chiến tranh. Điều này dẫn đến một nghịch lý: Giá cà phê tại kho nội địa có thể giảm, nhưng giá đến tay nhà nhập khẩu (giá CIF) vẫn không hề rẻ do gánh nặng logistics.

Bên cạnh đó, cà phê Việt Nam đang đứng trước áp lực cạnh tranh gay gắt:

• Lợi thế lộ trình: Các quốc gia Nam Mỹ như Brazil và Colombia có lộ trình xuyên Đại Tây Dương thông thoáng, ngắn hơn và không chịu ảnh hưởng bởi địa chính trị Trung Đông.
• Tính sẵn sàng của hàng hóa: Các đối thủ đang chiếm ưu thế về thời gian giao hàng, buộc nhà nhập khẩu EU phải cân nhắc thay đổi tỷ lệ phối trộn giữa Robusta Đông Nam Á và các dòng cà phê thay thế từ khu vực khác.
• Khủng hoảng vỏ container: Tình trạng thiếu hụt container 20 feet cục bộ tại các cảng Cát Lái và Cái Mép khiến nhiều lô hàng xuất khẩu trong tháng 3 phải lùi lịch đóng hàng liên tục.

Kết luận

Tóm lại, địa chính trị Biển Đỏ vẫn là biến số khó lường nhất trong quý II/2026, có khả năng đảo ngược mọi dự báo về giá và nguồn cung cà phê. Để giữ chân khách hàng truyền thống tại EU, các doanh nghiệp Việt Nam cần nỗ lực tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đồng thời tìm kiếm các giải pháp logistics linh hoạt hơn. Sự chủ động trong dự báo và thích nghi với các cú sốc địa chính trị sẽ là chìa khóa để cà phê Việt Nam vượt qua “cơn bão” logistics này và khẳng định bản lĩnh trên bản đồ nông sản toàn cầu.