Hạn hán Tây Nguyên: Nắng nóng kéo dài tại Đông Nam Bộ và Tây Nguyên đe dọa trực tiếp đến giai đoạn nuôi trái non vụ mới

Hạn hán Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất trong nhiều năm qua, trực tiếp đe dọa đến “sức khỏe” của các vườn cà phê trọng điểm. Cafelegend ghi nhận thực tế trong ngày 16/03/2026, đợt nắng nóng gay gắt trên diện rộng đang đẩy các vùng trồng cà phê tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ vào tình trạng báo động đỏ, khi cây trồng đang bước vào giai đoạn nhạy cảm nhất: nuôi trái non.

Diễn biến cực đoan: Nhiệt độ chạm ngưỡng 38 độ C

Tại các thủ phủ cà phê như Đắk Lắk, Gia Lai và các tỉnh Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Bình Phước), thời tiết đang diễn biến vô cùng bất lợi. Nhiệt độ ban ngày phổ biến ở mức 35 – 37°C, thậm chí cục bộ có nơi đã vượt ngưỡng 38°C.

Độ ẩm không khí chạm đáy khiến tốc độ bốc hơi nước diễn ra cực nhanh, tầng đất mặt trở nên khô khốc chỉ sau vài giờ tưới. Cây cà phê rơi vào trạng thái “stress nhiệt” nặng nề, biểu hiện rõ nhất là lá rũ héo và cháy sém dù nông dân vừa mới hoàn thành đợt tưới dưỡng.

Hệ lụy từ hạn hán Tây Nguyên: Trái non rụng đỏ gốc và chi phí leo thang

Sự khắc nghiệt của thời tiết không chỉ dừng lại ở việc làm cây suy yếu mà còn tấn công trực tiếp vào thành quả của cả niên vụ.

Cây cà phê “stress nhiệt”, trái non rụng hàng loạt

Giai đoạn sau ra hoa là thời kỳ nhạy cảm nhất của cây cà phê. Những trái non mới nhú, chỉ bằng kích thước đầu tăm hoặc hạt đậu, rất dễ bị tổn thương bởi nhiệt độ cao và thiếu hụt độ ẩm. Tình trạng thiếu nước tưới dưỡng khiến cuống trái bị khô teo, dẫn đến hiện tượng rụng trái hàng loạt. Ghi nhận tại Chư Sê (Gia Lai) và Cư M’gar (Đắk Lắk), tỷ lệ rụng trái non bắt đầu tăng mạnh trong tuần qua, báo hiệu một vụ mùa đầy rẫy khó khăn.

Thủy lợi cạn kiệt và bài toán chi phí của nông dân

Nguồn nước từ các hồ chứa, sông suối nhỏ tại khu vực Tây Nguyên đang xuống mức thấp kỷ lục. Để cứu vườn cây, người nông dân không còn cách nào khác ngoài việc tìm kiếm các giải pháp tốn kém hơn:

• Khoan giếng sâu hơn: Nhiều hộ dân phải chi hàng chục triệu đồng để khoan thêm giếng tầng sâu.
• Bơm chuyền nhiều tầng: Việc đẩy nước từ các nguồn xa về vườn khiến lượng nhiên liệu tiêu thụ tăng vọt.
• Điều tiết luân phiên: Các địa phương đã bắt đầu phải cắt nước luân phiên để ưu tiên cho những diện tích có nguy cơ chết héo cao.

Bảng so sánh chi phí canh tác trong mùa hạn 2026

Dưới đây là bảng thống kê ước tính sự gia tăng chi phí sản xuất của nông dân do tác động của đợt hạn hán này:

Dự báo sản lượng và tác động đến thị trường cà phê toàn cầu

Các chuyên gia nông nghiệp lo ngại rằng nếu trong 15-20 ngày tới không có những cơn “mưa vàng”, sản lượng Robusta của Việt Nam trong niên vụ tới có thể sụt giảm từ 10 – 15%. Sự khan hiếm nguồn cung tương lai chính là yếu tố cốt lõi giúp giá cà phê nội địa vẫn neo cao ở mức 94.000 đ/kg, bất chấp những áp lực giảm giá từ các báo cáo về “siêu vụ mùa” của Brazil.

Sự khắc nghiệt của thời tiết buộc người nông dân phải thay đổi chiến lược canh tác. Thay vì tưới tràn như truyền thống, nhiều hộ đã chuyển sang sử dụng công nghệ tưới tiết kiệm, kết hợp với các biện pháp giữ ẩm như phủ rơm, giữ cỏ tầng mặt để duy trì sự sống cho vườn cây trước khi mùa mưa chính thức bắt đầu.

Kết luận

Tình trạng hạn hán Tây Nguyên năm 2026 đang đặt ngành cà phê Việt Nam trước một thử thách sống còn. Việc chủ động các nguồn nước dự phòng và ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để bảo vệ năng suất. Cafelegend sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về tình hình thời tiết và giá cả thị trường để đồng hành cùng quý nhà nông và bạn đọc trong giai đoạn khó khăn này.