Logistics nghẽn mạch: “Cơn đau đầu” của ngành cà phê tháng 3

Logistics nghẽn mạch đang trở thành rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê trong quý I/2026. Dù kim ngạch xuất khẩu những tháng đầu năm đạt mức kỷ lục, nhưng niềm vui của các nhà xuất khẩu đang bị lấn át bởi tình trạng khan hiếm vỏ container rỗng trầm trọng tại các cụm cảng trọng điểm phía Nam như Cát Lái và Cái Mép – Thị Vải. Cùng Cafelegend.vn khám phá thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây!

Cơn “khát” vỏ container giữa lúc xuất khẩu thăng hoa

Trong khi giá cà phê đang neo ở mức cao lịch sử, các doanh nghiệp lại đối mặt với việc “có hàng nhưng không có phương tiện”. Tình trạng thiếu hụt container khô loại 20 feet và 40 feet tiêu chuẩn — vốn là “xương sống” của vận tải cà phê — đã đẩy nhiều đơn vị vào thế bị động. Dưới đây là thực trạng ghi nhận từ các đơn vị giao nhận (Forwarder) tại khu vực TP. Hồ Chí Minh:

• Tỷ lệ đáp ứng thấp: Chỉ khoảng 60-70% nhu cầu vỏ container cho các tuyến đi Châu Âu và Mỹ được đáp ứng trong tuần qua.
• Tiêu chuẩn khắt khe: Cà phê là mặt hàng thực phẩm, yêu cầu vỏ container phải sạch, không mùi và không thủng, khiến việc tìm kiếm vỏ đạt chuẩn càng trở nên khó khăn.
• Thời gian chờ đợi kéo dài: Xe đầu kéo phải xếp hàng nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày tại các bãi (depot) nhưng vẫn phải ra về tay không dù đã có lệnh cấp vỏ (booking).
• Ưu tiên bị lệch lạc: Một số hãng tàu ưu tiên cấp vỏ cho các mặt hàng có giá cước vận chuyển cao hơn, đẩy ngành nông sản vào thế yếu.

Tại sao vòng quay container lại chậm lại?

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng logistics nghẽn mạch không nằm ở năng suất cảng biển trong nước mà đến từ những biến động địa chính trị toàn cầu. Cuộc khủng hoảng tại Biển Đỏ đã buộc các hãng tàu lớn phải thay đổi lộ trình.

Thay vì đi qua kênh đào Suez, các con tàu phải vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Lộ trình này kéo dài thêm ít nhất 3 tuần cho mỗi lượt đi và về. Hệ quả là lượng lớn vỏ container rỗng bị “giam chân” trên biển lâu hơn, không kịp quay về các cảng xuất khẩu tại Châu Á để phục vụ chu kỳ mới. Sự lệch pha cung – cầu này đã tạo nên một nút thắt cổ chai thực sự tại khu vực phía Nam Việt Nam.

Áp lực “chi phí chồng chi phí” đè nặng doanh nghiệp

Việc thiếu hụt phương tiện vận chuyển không chỉ gây chậm trễ mà còn trực tiếp bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp thông qua các loại phí phát sinh không đáng có.

Sự cộng hưởng giữa giá cà phê nguyên liệu cao kỷ lục và chi phí logistics leo thang đang đặt các doanh nghiệp xuất khẩu vào một bài toán kinh tế vô cùng hóc búa.

Nguy cơ vỡ kế hoạch giao hàng trong “tháng vàng” tháng 3

Tháng 3 là thời điểm then chốt để thực hiện các hợp đồng đã ký kết từ cuối năm trước. Nếu tình trạng logistics nghẽn mạch không được cải thiện sớm, hệ lụy sẽ rất dây chuyền:

1. Phạt vi phạm hợp đồng: Các đối tác tại Châu Âu và Mỹ thường có những điều khoản khắt khe về thời gian giao hàng.
2. Đứt gãy dòng vốn: Không xuất được hàng đồng nghĩa với việc không có chứng từ để giải ngân ngân hàng, khiến doanh nghiệp thiếu vốn để tiếp tục thu mua cà phê từ nông dân.
3. Mất uy tín thương hiệu: Việc chậm trễ kéo dài có thể khiến các nhà rang xay quốc tế tìm kiếm nguồn cung thay thế từ Brazil hoặc các quốc gia khác.

Kết luận

Để thích nghi với tình trạng logistics nghẽn mạch, các chuyên gia và CFL khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động hơn trong kế hoạch vận tải. Việc tăng cường trao đổi thông tin chặt chẽ với các hãng tàu, ưu tiên phương án đóng hàng tại kho thay vì đóng tại cảng sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc điều phối thiết bị. Trong bối cảnh khó khăn chung, sự linh hoạt và khả năng dự báo sẽ là chìa khóa để bảo vệ thành quả của ngành cà phê trong niên vụ kỷ lục này.